ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 รากความคิดของจิตวิทยา

รากความคิดของจิตวิทยา

psychology ancient taught

ในปัจจุบันเข้าใจกันว่าจิตวิทยาคือ วิชาที่ศึกษาจิต แต่อะไรคือ “จิต” ก่อนที่จิตวิทยาจะแตกออกมาจากปรัชญามาเป็นวิชาเอกเทศเมื่อตอนต้นของศตวรรษที่ยี่สิบ นักปรัชญาศึกษาจิตมาเป็นเวลายาวนานและใช้หลักจิตวิทยาในการตอบปัญหาปรัชญา ดังนั้น ปรัชญาจิตวิทยาจึงสนใจอภิปรัชญาและญาณวิทยาที่เกี่ยวข้องกับจิตและตอบสนองต่อประเด็นสำคัญคือ 1) ธรรมชาติของจิต 2) ความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับกาย 3) เจตจำนงเสรี และ 4) วิธีวิทยาในการอธิบายหลักและทฤษฎีจิตวิทยา

aristotle, the great philosopher

เมื่อสนใจจิตวิทยาในระดับปรัชญานั้นย่อมจะต้องย้อนไปถึงหนังสือ On the Soul (ภาษากรีก Peri Psyches, ภาษาลาติน De Anima, ภาษาไทย-ว่าด้วยจิตวิญญาณ) ซึ่งนิพนธ์โดยแอร์เริสทาทเถิ้ลหรืออริสโตเติล (Aristotle, ก.ค.ศ. 384-322) เมื่อราว 350 ปี ก่อนคริสตกาล

อริสโตเติลได้เขียนงานที่เป็นเรื่องเกี่ยวกับธรรมชาติของสิ่งมีชีวิต (living things) โดยการจำแนกความแตกต่างของประเภทของจิตวิญญาณ (soul) ที่มีอยู่ในสิ่งมีชีวิตที่แตกต่างกัน ได้แก่ พืชมีสมรรถภาพ (capacity) ที่จะเติบโต (nourishment) และสืบพันธุ์ โดยถือว่าเป็นสมรรถภาพขั้นต่ำของสิ่งมีชีวิต สัตว์มีพลังของการรับรู้ผัสสะ (sense-perception) และการเคลื่อนไหว (self-motion) มนุษย์นั้นมีสมรรถภาพทั้งหมดที่กล่าวมาและมีสติปัญญา

อริสโตเติลเชื่อว่าจิตวิญญาณ (soul) นั้นต้องมีตัวแบบ (form) หรือ สารัตถะ (essence) ในสิ่งมีชีวิตต่างๆ โดยไม่อาจแยกออกจากร่างกายที่มันอาศัยอยู่ภายใน แต่จิตวิญญาณนั้นเองที่ทำให้ร่างกายได้เป็นสิ่งมีชีวิตทั้งร่างและหากมีร่างที่ไม่มีจิตวิญญาณหรือจิตวิญญาณที่ไม่ได้อยู่ในร่างก็จะเหลือเพียงร่างที่ไร้ปัญญา แม้ว่าอริสโตเติลจะเชื่อว่ามีจิต (spirit) ที่มีอยู่ได้โดยไม่จำเป็นต้องมีร่างกาย แต่จิตวิญญาณจำเป็นต้องมีร่างกายเสมอ (anime) ในหนังสือ De Anima เสนอแนวคิดว่าจิตวิญญาณเป็นส่วนหนึ่งของจิตสูงส่ง (the first mover) โดยจิตวิญญาณที่อาศัยอยู่ในร่างกายจึงเรียกว่า soul ทั้งนี้ หนังสือ De Anima  แยกเป็น 3 เล่ม ชื่อย่อของหนังสือในระบบภาษาลาตินคือ DA โดยแบ่งเป็น DA I,II, III รวม 27 บท

อ่าน ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 ปรัชญาจิตวิทยาคืออะไร

อ่าน ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 de anima

2 thoughts on “ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 รากความคิดของจิตวิทยา

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s