ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 De Anima

หนังสือ DA I เป็นเรื่องเกี่ยวกับวิธีการศึกษาของอริสโตเติลและการกำหนดวิภาษวิธี (dialectics) ของธรรมชาติของจิตวิญญาณ อริสโตเติลยอมรับว่าการพยายามกำหนดนิยามของจิตวิญญาณเป็นหนึ่งในคำถามที่ยากที่สุดในโลก แต่เขาเสนอวิธีการพิสูจน์เพื่อจัดการกับปัญหา นั้นคือ การรู้คุณสมบัติและการดำเนินการบางอย่าง นั่นคือ การหาสัญญะ (syllogism) เพื่อการตรึกตรองด้วยข้อสรุปที่เป็นที่รู้จัก ดังนั้น เราต้องค้นหาการดำเนินการของจิตวิญญาณเพื่อกำหนดว่าธรรมชาติมันมีประเภทอย่างไร จากการพิจารณาความรู้ในอดีตทำให้อริสโตเติลสรุปว่าจิตวิญญาณคือ สิ่งที่มีพลังทำให้สิ่งมีชีวิตมีชีวิตอยู่ได้ (a soul will be that in virtue of which living things have life)

หนังสือ DA II  แสดงการตัดสินทางวิทยาศาสตร์ (ตามเกณฑ์โบราณ) เกี่ยวกับธรรมชาติของจิตวิญญาณ (soul) องค์ประกอบทางชีววิทยา โดยการแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ สสาร (hyle, matter), ตัวแบบ (morphe, form), สสารรวมกับตัวแบบ (body and soul) อริสโตเติลแสดงไว้ว่าจิตวิญญาณต้องเป็นส่วนจริงแรกของร่างกายที่มีชีวิตตามธรรมชาติ คือ เป็นตัวแบบ (form) หรือสารัตถะ (essence) ที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเป็นสิ่งมีศักยภาพ (potency) จากนั้นเนื้อหาจึงแสดงถึงธรรมชาติของจิตวิญญาณแห่งการเติบโต (nutritive soul) และจิตวิญญาณแห่งผัสสะ (sensitive soul) โดยมีกระบวนการดังนี้

1) สิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์ต้องสามารถเลี้ยงดูตนเองและสืบทอดเผ่าพันธุ์เป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันได้

2) สัตว์ทั้งหลายมีพลังเติบโต การรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 (การมองเห็น การฟังเสียง การได้กลิ่น การรับรสชาติและการสัมผัส) รวมไปถึงการรับรู้ความรู้สึกยินดี เจ็บปวด ซึ่งนำไปสู่ความต้องการ (desire)

ทั้งนี้ สัตว์บางชนิดมีประสาทสัมผัสดีกว่าชนิดอื่น และสัตว์บางชนิดก็มีพลังมากกว่าสัตว์อื่น เช่น พลังจดจำ (power of memory) พลังจินตนาการ (power of imagination) และพลังเคลื่อนไหว (power of self-motion)

hierarchical of living

อ่าน ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 รากความคิดของจิตวิทยา

อ่าน ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 mind in de anima III

2 thoughts on “ปรัชญาจิตวิทยา : บทที่ 1 De Anima

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s