zootopia-9-lamp

zootopia (คุยกันต่อตอนที่ 9)

รองนายกฯ เบลล์เวทเธอร์ (แกะตัวเมีย) เป็นผู้อยู่เบื้องหลังปัญหาต่างๆ ของซูโทเปีย โดยในเรื่องแสดงผ่านแนวคิดว่าเป็นเพราะปม (complex) ที่เกิดจากการที่ไลออนฮาร์ทไม่ให้เกียรติและใช้เธอเหมือนเป็นเลขาของตนนั้น

ในทางสัญวิทยา แกะแทนความอ่อนต่อโลก ความบริสุทธิ์ในวัยเยาว์ ความสุภาพ การยอมรับในข้อจำกัดของตัวเอง แต่ก็สื่อถึงความอ่อนแอ ความไร้อำนาจ การยอมทำตามที่สังคมต้องการ การอยู่ในขนบธรรมเนียม

8

ดังนั้น รองนายกฯ เบลล์เวทเธอร์ จึงมีภาพลักษณ์ที่ดูอ่อนแอ ยอมทำตามผู้อื่น ในขณะที่ข้อขัดแย้งในใจคือ การยอมรับในข้อจำกัด นั้น เธอเชื่อว่า มันยังไม่ใช่ข้อจำกัดที่แท้จริงของเธอ นำไปสู่การมี ego ที่จะมุ่งทำในสิ่งที่เธอต้องการไม่ว่าจะดำเนินไปบนวิถี (mean) ที่ดีหรือไม่ดีก็ตาม ในจุดนี้ทำให้ superego ไม่ทำงานเต็มที่ แต่ในทางจริยศาสตร์มีข้อคิดคำนึงที่จะต้องพิจารณาอย่างรอบด้าน

นั่นคือ หากจะพิจารณาความประพฤติของเลล์เวทเธอร์แล้ว จะต้องมองผ่านจริยศาสตร์สากล นั่นคือ การทำพฤติกรรมหนึ่งๆ ไม่ใช่แค่เรื่องจิตวิทยา แต่มีสิ่งที่ต้องพิจารณาได้แก่
1. นิยาม ของความประพฤติและพฤติกรรมนั้นที่คนส่วนใหญ่ใช้
2. ความดีตามประวัติศาสตร์ แต่ละยุคใช้เกณฑ์แตกต่างกัน
3. จิตวิทยาจริยะ พิจารณาเหตุแห่งความประพฤตินั้น
4. สังคมจริยะ พิจารณาผลของสังคม สถาบันทางสังคมที่ยอมให้เกิดความประพฤตินั้น
5. วิทยาศาสตร์จริยะ พิจารณาสิ่งที่เกิดขึ้นตามหลักเหตุผลของวัตถุ ฟิสิกส์ เคมี ชีวะ
6. ปรัชญาจริยะ พิจารณาว่ามโนคติทางปรัชญาในเรื่องนั้นมีอะไรบ้าง และคิดอย่างไรบ้าง
7. ศาสนาจริยะ พิจารณาว่าข้อธรรม หลักคิดทางศาสนาต่อเรื่องนั้นเป็นอย่างไร มีข้อห้าม ข้อลดหย่อนอย่างไร

ด้วยหลักจริยศาสตร์สากล 2 ฐาน 5 เสานี้จะทำให้เราเข้าใจความคิดของเบล์เวทเธอร์ได้มากขึ้น เพราะในเรื่องยังมีเรื่อง สตรีนิยม สังคมชายเป็นใหญ่ และไม่ได้กล่าวถึงเรื่องศาสนา ดังนั้นต้องพิจารณาผ่านอเทวนิยม ในทางปรัชญาอาจพิจารณาผ่านฮอบส์หรือเฮเกลก็ได้ ซึ่งจะทำให้เราเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นได้ตามความเป็นจริง

การตัดสินความประพฤติดีจึงมีบางคนเสนอให้ตัดสินจากผลของการกระทำนั้นว่าเกิดผลอะไร โดยไม่สืบสาวคิดหาสาเหตุ แต่การคิดเช่นนั้นก็ต้องถามต่อไปว่า แล้วผู้ตัดสินว่าผลนั้นเป็นความดีหรือไม่ก็ใช้เหตุผลอยู่ดีเช่นกัน

มนุษย์เชื่อได้ว่ามีความดีที่เป็นสากลที่ทุกฝ่ายต่างก็เห็นตรงกันว่าดี และมีพื้นที่สีเทาๆ ที่บางคนบอกว่าดีและบางคนบอกว่าไม่ดี การพิจารณาจริยธรรมจึงต้องเริ่มจากความกระจ่างแจ้ง (clarification) ว่าส่วนที่ทุกฝ่ายเห็นตรงกันว่าดีอย่างไร และชี้แจงค้ำประกันส่วนสีเทาว่าที่เรียกว่าดีใช้เกณฑ์อย่างไร ในเกณฑ์นั้นมีจุดด้อยอะไร (verification) และผู้อื่นอาจใช้เหตุผลอื่นคัดค้านเกณฑ์ของเราได้ โดยถือข้อตกลงร่วมว่าจะต้องยอมรับฟังกันก่อน จึงค่อยพิจารณาหาผลสรุปร่วมกัน

If we wish peace, we do peace.

 

อ่าน zootopia-8-Lion

อ่าน zootopia-10-Fox

 

2 thoughts on “zootopia-9-lamp

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s