ปรัชญาจิตวิทยา: บทที่ 2 สำนักคิดทางจิตวิทยา (ยุควิทยาศาสตร์-6)

6. กลุ่มมนุษยนิยม
กลุ่มมนุษยนิยม (humanism) เป็นมุมมมองทางจิตวิทยาเนื่องจากแนวคิดของฟรอยด์และสกินเนอร์มีข้อจำกัด โดยประยุกต์มุมมององค์รวม (holistic approach) เกี่ยวกับความเป็นมนุษย์ (human existence) เน้นการเชื่อมั่นในคุณค่าและศักดิ์ศรีของมนุษย์ตามพื้นฐาน ดังนี้

human psy
1) มนุษย์ต้องการความรัก ความเข้าใจ และแต่ละคนมีความสามารถอันจำกัด ไม่สามารถทำทุกสิ่งได้ตามปรารถนาของคนบางคน
2) มนุษย์แต่ละคนมีแนวโน้มที่จะต้องการรู้จักตนเอง (self-actualization)
3) มนุษย์แต่ละคนมุ่งที่จะสร้างความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ให้แก่ตนเอง ดังนั้นกฎระเบียบ จึงไม่จำเป็น เพราะมนุษย์ต่างก็ยอมรับตนเองและเข้าใจผู้อื่นอยู่แล้ว
4) มนุษย์ทุกคนควรมีสิทธิเลือกกระทำ เลือกตัดสินใจตามประสบการณ์ของตนเอง
5) วิธีการ (methodology) เป็นสิ่งที่สำคัญมากกว่าองค์ความรู้ (body of knowledge) เพราะโลกมีการเปลี่ยนแปลงเสมอ ความรู้จึงไม่ใช่สิ่งตายตัว


กลุ่มนี้มุ่งศึกษาถึงคุณค่า และศักดิศรีของมนุษย์ เป็นแนวคิดที่ทำให้คนมองโลกในแง่ดี เน้นความรัก เสรีภาพ ความรับผิดชอบส่วนบุคคล ศักยภาพของมนุษย์ จิตวิญญาณและสุนทรียภาพ โดยได้แนวคิดมาจากวิธีปรากฏการณ์วิทยาและอัตถิภาวะนิยม นักจิตวิทยาที่สำคัญ ได้แก่

1. โรเจอร์ (Carl Ramson Rogers, 1875-1961) เกิดที่อิลินอย ประเทศอเมริกา เมื่อเข้าเรียนที่มหาวิทยาลัย Wisconsin-Madison ได้เข้าร่วมกลุ่มทางศาสนา ต่อมาเกิดปัญหาในศรัทธา จึงเข้าเรียนที่ Union Theological Seminary แต่กลายเป็นนักอเทวนิยมจึงลาออก แล้วมาเรียนที่ Columbia University จนจบปริญญาเอก สนใจงานด้านจิตวิทยาปรึกษา จิตวิทยาเด็ก ทำให้ศึกษาเรื่องบุคลิกภาพ เน้นเรื่องจิตใจ คุณค่าและศักดิ์ศรีของมนุษย์ และ พฤติกรรมของบุคคลเป็นไปตามความคิดรวบยอด (self concept) ของคนนั้น และนำเสนอการมีชีวิตที่ดี (good life) ด้วยการเป็น fully functioning person
2. มาสโลว์ (Abraham Harold Maslow, 1908-1970) เกิดที่นครนิวยอร์ค ไปเรียนที่มหาวิทยาลัย Wisconsin ในสาขาจิตวิทยาจนจบปริญญาโท ได้รับแนวคิดพฤติกรรมนิยม ต่อมาได้รับฟังความคิดเห็นจาก Alfred Adler จึงได้มีแนวคิดเรื่อง Human mind แบบของตนเอง ตั้งชื่อว่า Humanistic psychology สนใจเรื่อง self-actualizing people ต่อมาได้ร่วมงานกับเวอร์ไธเมอร์จึงสนใจ mental health และ human potential ทำให้สนใจเรื่องการจูงใจ ความต้องการของมนุษย์ และแบ่งลำดับความต้องการของมนุษย์ออกเป็น 5 ขั้น
จิตวิทยามีกำเนิดมาตั้งแต่ในยุคกรีกโบราณ การศึกษาแนวคิดต่างๆ ทางจิตวิทยาทั้งในอดีตและปัจจุบันจะนำไปสู่การทำความเข้าใจในมนุษย์ และการกระทำ รวมไปถึงกระบวนการทางสังคมต่างๆ กลุ่มทางจิตวิทยาได้นำแนวคิดที่โดดเด่นของตนมาช่วยในการอธิบายนี้ อย่างไรก็ตามไม่อาจใช้แนวคิดของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งในการทำความเข้าใจมนุษย์ได้อย่างสิ้นเชิง หากแต่ควรเลือกสิ่งที่เข้ากันได้กับสถานการณ์นั้นมาใช้ เครื่องมือและแนวทางต่างๆ จึงเป็นสิ่งที่ถูกนำมาใช้เพื่อให้การบริหารจัดการเกี่ยวกับมนุษย์เป็นไปได้อย่างเหมาะสม

One thought on “ปรัชญาจิตวิทยา: บทที่ 2 สำนักคิดทางจิตวิทยา (ยุควิทยาศาสตร์-6)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s