Analysis Thinking

การคิดวิเคราะห์ หมายถึง การคิดใคร่ครวญอย่างละเอียดรอบคอบในเรื่องราวต่าง ๆ อย่างมีเหตุผล โดยหาส่วนดี ส่วนบกพร่อง หรือ จุดเด่นจุดด้อยของเรื่องนั้นๆ แล้ว เสนอแนะสิ่งที่ดีสิ่งที่เหมาะสมนั้นอย่างยุติธรรม

การคิดวิเคราะห์มีทักษะย่อยอยู่ 3 ด้าน ได้แก่

  1. การคิดเชิงวิเคราะห์ (analytic thinking) คือ การคิดที่สามารถจำแนกแจกแจงองค์ประกอบของปัญหาหรือหัวข้อที่สนใจ  หาความสัมพันธ์เชิงเหตุผลระหว่างองค์ประกอบเหล่านั้น เพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริงของสิ่งที่เกิดขึ้น โดยใช้เครื่องมือต่างๆ เช่น การแก้ปัญหาแบบทีม (brainstorming)  แผนผังต้นไม้ทำไมอย่างไร (why – why & how – how tree diagram) เทคนิค 5W1H (5W1H Technique)  และแผนภูมิความคิด (mind map) เป็นต้น
  2. การคิดเชิงปฏิบัติ (praxis thinking) คือ การคิดในระดับความเป็นไปได้ในการปฏิบัติจริง สัดส่วนความเป็นไปได้ของเหตุผลปฏิบัติเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปสู่เป้าหมายได้จริง โดยพิจารณาความสัมพันธ์ของการเข้าไปเกี่ยวข้อง (engagement) การมีทักษะปฏิบัติ (skill) การประยุกต์ใช้ (applying) การทำให้เป็นจริง (realizing) โดยใช้เครื่องมือ ได้แก่ การเรียนรู้ประสบการ์ (experiential learning)  การสะท้อนและการลงมือทำ (reflection and action) เป็นต้น
  3. การคิดเชิงวิพากษ์ (critical thinking) คือ การคิดพิจารณาตัดสินเรื่องใดเรื่องหนึ่ง โดยไม่เห็นคล้อยตามข้ออ้างต่างๆ แต่ตั้งคำถามท้าทายหรือโต้แย้งข้ออ้างนั้นเพื่อเปิดแนวทางความคิดออกสู่ทางที่แตกต่างอันนำไปสู่การแสวงหาคำตอบที่สมเหตุสมผล นำไปสู่ปัญญาที่สามารถรู้หรือให้เหตุผลที่ถูกต้อง โดยใช้เครื่องมือ ได้แก่ ตรรกะ (logics) และ การตีความ (hermeneutics)

เมื่อฝึกฝนทักษะการคิดวิเคราะห์ได้ในระดับเบื้องต้น เข้าใจ เบื้องกลางคือลึกซึ้ง และเบื้องปลายคือ ชำนาญ ย่อมทำให้มีศักยภาพในการสำเร็จโครงการ/งานคิดต่างๆ ได้ด้วยเวลาที่สั้นลง (short time) เนื่องจากได้แบ่งองค์ประกอบชัดเจน พิจารณาความเป็นไปได้ในการปฏิบัติ และการคิดถึงทางเลือกอื่นๆ อย่างรอบด้าน โดยจะเริ่มเห็นผลอย่างเด่นชัดที่จะบริหารจัดการปัญหาต่างๆ ได้รวดเร็วขึ้นหลังจากที่ได้ฝึกฝนแล้ว และเมื่อมีทักษะในระดับกลาง คือ ฝึกฝนมากกว่า 1 ปี ขึ้นไป จะใช้เวลาที่สั้นมาก ราว 7-10 วัน ในการแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อนได้

time-required-project-completion

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s